در پی شدت گرفتن برگزاری همایشها و نشستهای معماری طی هفتههای اخیر در تبریز، سازهخبر اقدام به بررسی این موضوع با نگارش و انتشار چندین مطلب و نهایتاً انجام نظرسنجی در میان مخاطبان خود نمود که ۶۲ درصد شرکت کنندگان در این نظر سنجی معتقد هستند هدف از برگزاری این همایش های متعدد معماری در تبریز کسب شهرت و مطرح شدن است.
در این گزارش نیز به پشت پرده برگزاری این نشستها پرداخت میشود.
پیش از موشکافی پشت پرده برخی همایشهای معماری در تبریز، ابتدا باید به چند نکته اشاره کرد. هدف از بررسی موضوع برگزاری نشستهای معماری در تبریز، مخالفت با گفتگو و هماندیشی نیست و اصلاً نیت تقابل با اساتید و سخنرانان حاضر در این نشستها و همایشها نیز وجود ندارد. قطعاً سازهخبر همانگونه که در طی ۹ سال گذشته بارها از رویدادهای استاندارد و دارای بار علمی قابل قبول حمایت کرده و با عوامل برگزاری آنها همکاری نموده است، باز هم از رویدادهای مثمرثمر حمایت خواهد کرد و البته با بسیاری از رویدادها نیز همکاری نکرده و میدان را برای حضور مجموعههای تازهتأسیس دیگر باز گذاشته است.
لازم به ذکر است از آنجایی که مخاطب سازهخبر در گزارشهای پیشین شخص، گروه یا مؤسسه خاصی نبوده، اما همانطور که گفته میشود: «دست به چوب که بردی، گربهدزده حساب کار خودش را میکند!» پس از انتشار گزارشها، عدهای سریعاً واکنش نشان داده و واسفا و وا عجبا سر دادند و بسیاری نیز هیچ واکنشی نشان ندادند و دقیقاً همین موضوع ، دست افراد خاص را برملا و برای دانایان روشن کرد که ماجرا چیست.
اما پشت پرده همایشهای معماری در تبریز چیست؟ از قدیم الایام گفتهاند: «حرمت امامزاده به متولی آن است.» با واکنشهایی که به گزارشهای سازهخبر صورت گرفت، مشخص شد که پشت پرده برخی از این همایشها چه کسانی و با چه نیتهایی قرار دارند.
افرادی در قالب مؤسساتی که اصلاً مجوز فعالیت ندارند و با اسامی دهانپرکن و کمی اعتماد به نفس، در پی کسب سود از برگزاری همایشها، نشستها و رویدادهای مرتبط با معماری هستند.
اما چرا رشته معماری؟ پاسخ روشن است؛ زیرا معماری رشتهای لوکس محسوب میشود و امکان جذب اسپانسر و کسب عواید مالی در آن بسیار بالاست. از سوی دیگر تعداد دانشجویان و فارغالتحصیلان این رشته نسبت به بسیاری از رشتههای دیگر بیشتر است. پس واضح است که عدهای با هدف سودجویی وارد این عرصه شدهاند. روند کار نیز به این صورت است که ابتدا موضوعی جذاب انتخاب میکنند، سالنی در بالای شهر رزرو میکنند، با چند مدرس و سخنران شناختهشده هماهنگ میشوند، پوستر و فراخوان منتشر میگردد و در نهایت همایش با تبلیغات گسترده در فضای مجازی و بهصورت رایگان برگزار میشود.
سود اصلی برگزارکنندگان از اسپانسرهایی است که برای رویداد جذب کردهاند. اسپانسرها به دنبال حضور تعداد زیادی معمار در یک سالن هستند تا محصولات خود را معرفی کنند؛ چه چیزی بهتر از همایشی که چند صد معمار را یکجا جمع کند تا آنها تبلیغات خود را انجام دهند؟ برگزارکنندگان نیز با هزینههای بسیار ناچیز در مقایسه با دریافتی از اسپانسرها سود قابل توجهی کسب میکنند. به جرأت میتوان گفت این همایشها و رویدادها نه گفتمانسازی است و نه خروجی مثبتی برای شهر دارد؛ صرفاً برنامهای برای تبلیغات، کسب شهرت و مالاندوزی برخی افراد به نام مؤسساتی است که فاقد مجوز هستند.
سازهخبر طی گزارشهای آتی اسامی کاملاً مؤسسات فاقد مجوز همچون «مؤسسه آ- ب – پ – و – م و …» و را منتشر خواهد کرد.
البته علاوه بر این مدل کسب شهرت و مالاندوزی، نوع دیگری از برگزاری نشستها نیز در حوزه معماری وجود دارد. برخی افراد با هدف شناساندن خود و معرفی پروژههای شخصیشان، اقدام به برگزاری نشستهایی باز هم با عناوین خاص و اصطلاحاً «ویآیپی» میکنند و ترکیبی از معماران و کارفرمایان را دعوت مینمایند. در وهله اول برای مدعوین چنین بهنظر میرسد که هدف گفتگو و هماندیشی است، اما در نهایت متوجه میشوند که دعوت شدهاند تا شاهد معرفی پروژههای یک فرد خاص باشند، نه یک نشست علمی یا تخصصی. این برنامهها نیز با حمایت اسپانسرها و با همان نیت کسب شهرت و مالاندوزی برگزار میشوند و معمار برگزارکننده نیز در پی دریافت پروژههای بیشتر است.
هر دو نوع برنامه یک ویژگی مشترک دارند: رایگان بودن. ضربالمثلی هست که میگوید: «پنیر رایگان فقط در تله موش پیدا میشود!» طی سالها همواره دیده شده است که سمینارها و همایشهای دارای بار علمی جدی، هزینه ثبتنام قابل توجهی داشتهاند و امروز نیز همایشهای اثربخش در تهران و سایر شهرها با هزینه برگزار میشوند. اما از آنجا که پشت پرده برخی همایشهای معماری، سودجویی برخی افراد قرار دارد، برنامهها رایگان برگزار میشود تا جمعیت زیاد و اسپانسرهایشان به اهدافشان برسند. حتی در یکی از نشستهای اخیر تبریز مشاهده شد که بارها با مدعوین تماس گرفته میشد تا حضورشان قطعی شود تا مبادا سالن خالی بماند و اهداف برگزارکنندگان و اسپانسرها محقق نشود!
البته ناگفته نماند که تمام همایشهای معماری در تبریز فاقد ارزش نبوده و متولیان برخی از این رویدادها واقعاً در پی سودجویی نیستند و انجمنهایی تخصصی در این حوزه با نیت ایجاد تغییرات مثبت اقدام به برگزاری رویدادهای ارزشمند میکنند. با ارتقای سطح چنین برنامههایی از سوی نهادهای مسئول همچون انجمنها میتوان به بهبود وضعیت معماری شهر و فعالان این عرصه امیدوار بود.
در پایان باز هم تأکید بر این نکته ضروری است که نیت سازهخبر از طرح این مسئله، ارتقای سطح کیفی رویدادهای برگزار شده در حوزه معماری و تأثیرگذاری آنها در برنامهریزیهای مدیریت شهری است. لذا اساتید دانشگاه، معماران و دانشجویان رشته معماری باید با آگاهی کامل نسبت به حضور در اینگونه رویدادها، همایشها و سمینارها اقدام نمایند تا خدای ناکرده به صورت ناخواسته ابزاری برای سودجویی برخی افراد نشوند.
از سوی دیگر، نهادهای مسئول نیز باید مکانیزمهای نظارتی و قانونی خود را فعال تر نمایند تا مؤسسات فاقد مجوز نتوانند با هدف سودجویی به فعالیتهای غیرقانونی در این عرصه بپردازند.
لازم به ذکر است که سازهخبر پیگیر موضوع برگزاری همایشها و نشستهای غیرمؤثر معماری توسط مؤسسات فاقد مجوز از سوی پلیس نظارت بر اماکن عمومی، اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و سایر مراجع ذیصلاح بوده و نتیجه این پیگیریها را در گزارشهای آتی منتشر خواهد کرد.
دیدگاهتان را بنویسید