دکتر بابک نجفیان، مدیرکل و رئیس شورای هماهنگی راه و شهرسازی آذربایجانشرقی، با حضور در تحریریه «سازه خبر» با سردبیر و خبرنگاران این رسانه درباره آخرین وضعیت طرح نهضت ملی مسکن، شهرک جوانان، فاز دوم خاوران، ساختوسازهای غیرمجاز، کنارگذر ایلخچی، پروژه مسکن باغمیشه و اقدامات انجامشده برای جبران خسارتهای ناشی از جنگ رمضان گفتوگو کرد.
به گزارش سازه خبر، مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجانشرقی ضمن ارائه آخرین آمار اجرای طرحهای مسکن در استان، درباره چالشهای جابهجایی ساکنان پهنه ۴۸ هکتاری تبریز، اختلافات مربوط به نحوه واگذاری اراضی شهرک جوانان، تعیین تکلیف فاز دوم خاوران، روند تکمیل کنارگذر ایلخچی و دلایل کندی پروژه مسکن ملی باغمیشه تبریز توضیح داد.
نجفیان در ابتدای این گفتوگو درباره آخرین وضعیت نهضت ملی مسکن در استان اظهار داشت: بر اساس آخرین آمار، در مجموع ۱۰۲ هزار و ۶۷۶ واحد مسکونی در قالب برنامه مصوب نهضت ملی مسکن در سطح استان در حال اجراست.
وی افزود: این واحدها در بخشهای مختلف شامل مسکن حمایتی شهری، خودمالک شهری و روستایی، بافت فرسوده و بازآفرینی شهری تعریف شدهاند و روند اجرای پروژهها با تمرکز بر تسریع در ساخت، تکمیل و تحویل واحدها به متقاضیان دنبال میشود.
نجفیان درباره جزئیات عملکرد بخش مسکن حمایتی شهری گفت: ۳۴ هزار و ۶۷۵ واحد در این بخش تعریف شده که برای ۳۰ هزار و ۳۰۶ متقاضی پروژه اختصاص یافته است. همچنین برای ۳۱ هزار و ۶۷۶ واحد قرارداد ساخت منعقد شده و ۳۰ هزار و ۸۶۲ واحد نیز دارای پروانه ساخت هستند.
مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجانشرقی ادامه داد: در بخش خودمالک شهری، ۵۲ هزار و ۲۳۹ واحد به بانک معرفی شده و برای ۱۴ هزار و ۹۱۴ واحد قرارداد منعقد شده است. در بخش خودمالک روستایی نیز ۴۱ هزار و ۴۳۳ واحد به بانک معرفی و برای ۲۸ هزار و ۷۶۸ واحد قرارداد منعقد شده است.
وی درباره بافت فرسوده نیز گفت: در این بخش یک هزار و ۸۸۳ واحد به بانک معرفی شده و برای ۳۰۷ واحد قرارداد منعقد شده است.
به گفته نجفیان، در حوزه بازآفرینی شهری نیز برای ۲۷ هزار و ۱۱ واحد قرارداد ساخت منعقد شده که نشاندهنده گستردگی برنامههای نوسازی و بهسازی مسکن در بافتهای ناکارآمد شهری استان است.
وی همچنین از ثبتنام ۲۷ هزار و ۸۳۱ متقاضی در طرح حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در آذربایجانشرقی خبر داد و گفت: تاکنون ۲۰ هزار و ۳۰۹ متقاضی فعال بوده و برای ۱۱ هزار و ۷۱۸ نفر تأیید نهایی انجام شده است.
نجفیان افزود: تاکنون برای ۲ هزار و ۳۱ متقاضی تخصیص زمین انجام شده که معادل حدود ۱۷.۳ درصد متقاضیان تأیید نهاییشده است.
وی تأکید کرد: اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت از اولویتهای حوزه مسکن استان است و تلاش میشود فرآیند تأیید متقاضیان، تأمین و تخصیص زمین و اجرای پروژههای مسکونی با سرعت بیشتری انجام شود.
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجانشرقی در ادامه درباره شهرک جوانان تبریز گفت: این پروژه صرفاً یک طرح ساخت مسکن نیست، بلکه مستقیماً با مسئله حاشیهنشینی و جابهجایی ساکنان پهنه پرخطر ۴۸ هکتاری تبریز ارتباط دارد.
نجفیان توضیح داد: پروژه شهرک جوانان در حال حاضر در دو بخش دنبال میشود. بخش نخست شامل یک هزار و ۲۰۰ واحد مسکونی است که عملیات اجرایی آن از سوی شهرداری تبریز آغاز شده و تکمیل آن نیز در دستور کار شهرداری قرار دارد.
وی افزود: این بخش در زمینی حدود ۱۰ هکتار اجرا میشود و هدف اصلی آن، اسکان ساکنان پهنه پرخطر ۴۸ هکتاری تبریز است.
به گفته مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجانشرقی، در کنار این ۱۲۰۰ واحد، از ظرفیت اراضی باقیمانده شهرک جوانان نیز برای احداث واحدهای جدید استفاده خواهد شد و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی بهعنوان مجری و کارگزار بخش دیگری از طرح وارد شده است.
نجفیان گفت: حدود ۳۰ هکتار از اراضی شهرک جوانان دارای کاربری مسکونی است که ۱۰ هکتار آن در اختیار شهرداری تبریز و حدود ۲۰ هکتار در اختیار بنیاد مسکن قرار دارد.
وی درباره هزینه آمادهسازی این بخش نیز اظهار کرد: برآورد اعلامشده از سوی بنیاد مسکن، حدود ۴ هزار میلیارد تومان برای آمادهسازی و تأمین زیرساختهایی مانند آب، برق، گاز، راه و سایر خدمات است. بنابراین این رقم را باید نیاز مالی آمادهسازی و زیرساختهای شهرک دانست، نه هزینه ساخت یک پروژه ۱۲۰۰ یا ۲۰۰۰ واحدی.
نجفیان در پاسخ به این پرسش که اساساً شهرک جوانان برای چه گروهی ساخته شده و نقش راه و شهرسازی در شکلگیری آن چیست؟ گفت: سابقه این پروژه به سال ۱۳۹۹ بازمیگردد و موضوع از طریق شورای عالی شهرسازی و معماری پیگیری شد.
وی افزود: حدود ۱۳۰ هکتار زمین به محدوده شهر تبریز الحاق شد، اما در مصوبه الحاق به صراحت قید شد که هدف از این اقدام، بازآفرینی شهری و جابهجایی ساکنان پهنه ۴۸ هکتاری پرخطر تبریز است.
مدیرکل راه و شهرسازی استان تأکید کرد: اصلیترین وظیفه راه و شهرسازی در این بخش، تأمین زمین بوده است.
وی با اشاره به تجربه پروژه ۱۷۱ واحدی ارم اظهار کرد: راه و شهرسازی پیش از شهرک جوانان نیز تجربه انتقال ساکنان مناطق پرخطر را داشته است و پروژه ۱۷۱ واحدی ارم یکی از نمونههای موفق این طرحها بوده است.
به گفته وی، پس از آن نیز در اسدگلی و اندیشه زمینهایی در اختیار شهرداری تبریز قرار گرفت تا روند جابهجایی ساکنان مناطق پرخطر ادامه پیدا کند.
نجفیان یکی از چالشهای ایجادشده در این پروژهها را نحوه تفسیر سهم ۱۰ درصدی شهرداری عنوان کرد و گفت: با توجه به اینکه شهرداری یک نهاد عمومی غیردولتی است، واگذاری زمین دولتی به شهرداری باید با سازوکار قانونی و قیمت کارشناسی انجام شود.
وی افزود: برای حل این موضوع، مدلی تحت عنوان «علیالحساب ده درصدی» تعریف شد تا شهرداری صرفاً قیمت منطقهای را پرداخت کند و زمین بهعنوان آورده دولت وارد پروژه شود.
به گفته مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجانشرقی، در ادامه و با تغییر مدیریت شهری، برداشت متفاوتی از این سازوکار شکل گرفت و این موضوع در پروژههایی مانند اسدگلی و اندیشه به چالش تبدیل شد.
وی تأکید کرد: هدف از واگذاری زمین، ایجاد درآمد برای شهرداری یا پرداخت پول به ساکنان نبود، بلکه قرار بود ساکنان مناطق پرخطر در واحدهای جدید اسکان داده شوند.
نجفیان گفت: هدف ما این نبود که به این افراد پول داده شود تا از منطقه خارج شوند؛ آنها با این پول نمیتوانستند خانه دیگری بخرند و نتیجه این کار فقط ایجاد حاشیهنشینی در منطقه دیگری بود.
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجانشرقی تأکید کرد که هدف اصلی شهرک جوانان همچنان جابهجایی ساکنان پهنه ۴۸ هکتاری است.
وی گفت: حدود ۳۰ هکتار از اراضی شهرک قابلیت مسکونی دارد و ۱۰ هکتار بهصورت رایگان در اختیار شهرداری تبریز قرار گرفته تا با ساخت واحدهای سهطبقه، برای جابهجایی ساکنان پهنه ۴۸ هکتاری مورد استفاده قرار گیرد.
نجفیان افزود: حتی از نظر محاسبات نیز تعبیر سهم ۱۰ درصدی درباره این ۱۰ هکتار دقیق نیست؛ زیرا ۱۰ درصد از ۳۰ هکتار، سه هکتار میشود، نه ۱۰ هکتار. ضمن اینکه در صورتجلسه موجود، این زمین بهصورت رایگان واگذار شده است.
نجفیان درباره ورود بنیاد مسکن به پروژه شهرک جوانان نیز گفت: پس از انجام بررسیهای ژئوتکنیکی، طرح تفصیلی بازنگری و طرح آمادهسازی تهیه شد و بخشهایی که پیشتر در آنها ساختوساز انجام شده بود نیز بهعنوان نقاط اجبار در طرح جدید لحاظ شد.
وی افزود: با توجه به تخصص و تجربه بنیاد مسکن در اجرای پروژههای مسکن، تصمیم گرفته شد این نهاد بهعنوان کارگزار در آمادهسازی بخشهایی از شهرک فعالیت کند.
به گفته مدیرکل راه و شهرسازی، قرار است اراضی باقیمانده مسکونی در اختیار بنیاد مسکن قرار گیرد، قطعات تفکیک شوند و هر قطعه امکان ساخت سه واحد را داشته باشد.
نجفیان توضیح داد: ساکنان بهصورت سه واحد سه واحد منتقل خواهند شد و با کارگزاری و مدیریت بنیاد مسکن، فرآیند ساخت را انجام میدهند. همچنین تسهیلات کمبهره برای آنها در نظر گرفته میشود و اعیانیهای موجود نیز قیمتگذاری خواهد شد.
فاز دوم خاوران از دیگر محورهای مهم گفتوگوی سازه خبر با مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجانشرقی بود.
وی در این باره اظهار داشت: فاز دوم خاوران یک معضل شهری ۳۰ ساله بود؛ در طرحهای جامع مختلف تلاش شده بود این اراضی وارد محدوده شهری شوند، اما به دلیل نوع زمین، خاک کشاورزی و کاربری باغی، این موضوع با مخالفتهایی مواجه شده بود و حتی در طرح جامع سال ۱۳۹۵ نیز به نتیجه نرسید.
وی افزود: با تبدیل شدن موضوع به یک دغدغه جدی برای استان، ادارهکل راه و شهرسازی و استانداری آذربایجانشرقی پیگیری موضوع را در دستور کار قرار دادند و مسئله به وزارت راه و شهرسازی منتقل شد.
به گفته نجفیان، در نهایت اراضی خاوران ۲ به محدوده شهر تبریز الحاق و ضوابط ماده ۱۴ ویژه این پهنه نیز تصویب شد.
وی گفت: این موضوع در قالب باغ کشاورزی الحاق شد و شرایطی داشت. تقسیمات سیاسی بخش باسمنج باید اصلاح میشد که با پیگیری استانداری حل شد. ماده ۱۴ ویژه باغات تبریز نیز در استان مصوب و به شورای عالی ارسال شد و با دفاع انجامشده به تصویب رسید.
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجانشرقی درباره ضوابط ساختوساز در خاوران ۲ گفت: قطعات هزار متری در نظر گرفته شده و امکان ساخت دو طبقه با مجموع زیربنای ۳۰۰ مترمربع پیشبینی شده است.
مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجانشرقی در خصوص عبور قطعه شش آزادراه تبریز ـ ارومیه از محدوده فاز دوم خاوران نیز گفت: شهرداری درخواست کرد مسیر آزادراه از این محدوده خارج شود و پس از برگزاری جلسات با حضور ادارهکل راه و شهرسازی، شرکت ساخت، معاونت عمرانی استانداری، شهرداری و سایر دستگاههای مرتبط، به مشاور پروژه مأموریت داده شد مسیر را به نفع شهر جابهجا کند و در نهایت مقرر شد آزادراه خارج از منطقه احداث شود.
نجفیان در ادامه تأکید کرد: ذینفع اصلی در خاوران ۲ مردم و شهرداری هستند و اکنون با تصویب ضوابط، شهرداری باید طرح آمادهسازی را تهیه کند تا امکان تفکیک و واگذاری زمینها به صاحبان سهم فراهم شود.
رئیس شورای هماهنگی راه و شهرسازی استان آذربایجانشرقی در ادامه در مورد ساختوسازهای غیرمجاز و رعایت حریم گسلها در تبریز نیز گفت: مطالعات مربوط به گسلها و حریم آنها توسط ادارهکل راه و شهرسازی انجام شده و ضوابط ساختوساز در این محدودهها تدوین و ابلاغ شده است. هم گسلها و هم حریم گسلها و ضوابط ساختوساز آنها مشخص شده و ما این ضوابط را هم به نظام مهندسی و هم به شهرداریها ابلاغ کردهایم.
مدیرکل راه و شهرسازی استان درباره نظارت بر ساختوسازهای داخل شهر نیز توضیح داد: همکاران ادارهکل بازدیدهای لازم را انجام میدهند و در صورت مشاهده ساختوساز غیرمجاز، موضوع از طریق مکاتبه با شهرداری پیگیری میشود.
نجفیان تأکید کرد که برخورد با ساختوساز غیرمجاز تنها در اختیار یک دستگاه نیست و ادارهکل راه و شهرسازی وظیفه تدوین و ابلاغ ضوابط، نظارت، شناسایی تخلف و ارجاع موضوع به دستگاههای مسئول را بر عهده دارد.
وی افزود: در حوزه کنترل توسعه عمران، مواردی مانند تراکم، تعداد طبقات و فضای باز بررسی میشود و در صورت عدم رعایت ضوابط، موضوع به شهرداری اعلام میشود و در حوزه کیفیت و الزامات فنی نیز موضوع از طریق نظام مهندسی و ناظران عالیرتبه پیگیری و در صورت نیاز، تخلفات به مراجع ذیصلاح ارجاع میشود.
نجفیان همچنین در خصوص آخرین وضعیت اجرای پروژه کنارگذر ایلخچی نیز اظهار داشت: باند برگشت کنارگذر به مرحله پایانی رسیده و مسیر برگشت از سمت آذرشهر به تبریز آماده بهرهبرداری است و بر این بوده که این مسیر در هفته دولت به بهرهبرداری برسد.
وی درباره دلایل طولانی شدن پروژه گفت: قرار بود پروژه در سال گذشته به پایان برسد، اما تغییرات فنی در پروژه باعث شد زمانبندی اولیه تحت تأثیر قرار گیرد.
به گفته وی، یکی از این تغییرات، افزایش ظرفیت عبوری محور و تبدیل بخش میانی به مسیر سهخطه بود. همچنین برای افزایش ایمنی و تفکیک جریانهای ترافیکی، نیوجرسی در مسیر اجرا شد. بر اساس آخرین گزارشهای منتشرشده در تیرماه ۱۴۰۵، پیشرفت فیزیکی باند برگشت به حدود ۹۳ درصد رسیده و عملیات باقیمانده عمدتاً شامل اقدامات ایمنی مانند نصب علائم، گاردریل و نیوجرسی بوده است. پیشرفت کل پروژه نیز با احتساب باند رفت، باند برگشت و تقاطعهای غیرهمسطح، حدود ۶۷ درصد اعلام شده است.
نجفیان درباره تکمیل باند رفت گفت: در لاین رفت، چون تقاطعهای غیرهمسطح داریم، از سمت تبریز به آذرشهر پل، روگذر و تقاطع وجود دارد. برآورد ما برای ادامه این کار حدود دو همت است که در صورت تأمین اعتبار، امکان تکمیل بخش باقیمانده وجود دارد و حدود هشت کیلومتر از باند میانی نیز ساخته شده است.
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجانشرقی در خصوص آخرین وضعیت پروژه مسکن ملی باغمیشه نیز گفت: اراضی این پروژه هم مورد ادعای مالکیت راه و شهرسازی و هم ستاد اجرایی فرمان امام بوده و با توجه به هدف اجرای پروژه در قالب اقدام ملی، ستاد اجرایی وارد فرآیند شد.
نجفیان افزود: در ابتدای پروژه مشکلاتی مانند رانش زمین ایجاد شد و محل اجرای پروژه تغییر کرد. پس از آن نیز مشکلات مربوط به سند و دریافت تسهیلات بانکی باعث کندی روند شد که با پیگیری راه و شهرسازی، سند اخذ و در رهن بانک قرار گرفت. در ادامه اختلاف میان ستاد اجرایی و سه پیمانکار موجب کاهش سرعت پروژه شد و پس از پیگیریهای متعدد، موضوع در شورای عالی مسکن مطرح شد. در نهایت راه و شهرسازی برای حل مشکل متقاضیان تصمیم گرفت مستقیماً وارد پروژه شود.
وی تأکید کرد: برای اینکه مشکل مردم حل شود، اجازه خواستیم خودمان وارد کار شویم. ستاد اجرایی کنار رفت و راه و شهرسازی با آن پیمانکار قرارداد بست و دستور داده شد عملیات تسریع شود و نفرات و تجهیزات لازم تأمین شوند.
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجانشرقی درباره حمایتهای مالی از متقاضیان مسکن ملی باغمیشه نیز گفت: برای دهکهای یک تا چهار، ۱۰۰ میلیون تومان کمک بلاعوض و ۱۰۰ میلیون تومان وام چهاردرصدی در نظر گرفته شده است. برای سه دهک دیگر نیز قرار شده ۲۰۰ میلیون تومان تسهیلات چهاردرصدی اختصاص یابد.
نجفیان از متقاضیان خواست همزمان با آغاز عملیات اجرایی، آوردههای خود را وارد پروژه کنند تا متناسب با پیشرفت کار، امکان استفاده از تسهیلات بانکی فراهم شود.
وی تأکید کرد: طولانی شدن پروژه باغمیشه ناشی از عوامل متعددی بوده که بخشی از آنها خارج از اختیار راه و شهرسازی بوده است؛ به همین دلیل ادارهکل برای حل مشکل متقاضیان مستقیماً وارد فرآیند اجرایی شده است.
گفتگو و تنظیم:
سید حسین هاشمی
آرمیندخت نوتاش
عکس:
سولماز نوری
دیدگاهتان را بنویسید