شهرداری تبریز در سال‌های اخیر با تشکیل «قرارگاه مسکن»، خیز بلندی برای ورود به حوزه ساخت‌وساز برداشته است. اقدامی که در نگاه نخست، نویدبخش ساماندهی بافت‌های ناکارآمد و حاشیه‌نشین کلان‌شهر تبریز است، اما بررسی‌های میدانی و پرسش‌های بی‌پاسخ در برخی پروژه‌ها، ابهاماتی جدی را در خصوص فلسفه وجودی این قرارگاه ایجاد کرده است.
به گزارش سازه خبر، یعقوب هوشیارشهردار تبریز اخیراً با برشمردن پروژه‌های متعدد مسکن، از پیشرفت فیزیکی آن‌ها خبر داده است. طبق گفته‌های وی احداث ۱۹۲ واحد در بلوار فتح (شهرک یاغچیان)، ۵۴ واحد در شهرک صدرا و ۱۱۲ واحد در منطقه یک در دست اقدام است.
از سوی دیگر پروژه شهرک مسکونی جوانان تبریز به عنوان یکی از پروژه‌های شاخص در دو فاز؛ که فاز نخست (۸۰۰ واحد) به پیشرفت ۸۰ درصدی اسکلت‌بندی رسیده و فاز دوم (۴۰۰ واحد) نیز ۲۰ درصد پیشرفت داشته است.
این گزارش‌ها نشان‌دهنده فعالیت عمرانی در تبریز است، اما سوال اصلی اینجاست: سهم واقعی حاشیه‌نشینان از این واحدهای مسکونی چقدر است؟
یکی از نقاط مبهم در کارنامه بازآفرینی شهری تبریز، پروژه منطقه «اسدگلی» است. پروژه‌ای که در زمینی به مساحت بیش از ۱۱ هزار متر مربع و با ظرفیت ۲۴۰ واحد، قرار بود طبق وعده‌ها به‌صورت «کلید به کلید» به ساکنان بومی و حاشیه‌نشین این منطقه واگذار شود.
اما شنیده‌ها و شواهد حاکی از آن است که نه‌تنها ساکنان اصلی در این پروژه سهمی نیافتند، بلکه با آغاز عملیات اجرایی کوچانده شدند و حتی شهریور ۱۴۰۲، آگهی پیش‌فروش واحدهای این پروژه منتشر شد! این یعنی پروژه بازآفرینی که باید مرهمی بر زخم حاشیه‌نشینی باشد، گویا به ابزاری برای تأمین درآمد برای شهرداری تبریز تبدیل شده است.
مدیریت شهری تبریز باید پاسخ دهد که چرا اولویت واگذاری این واحدها از ساکنان آسیب‌پذیر به سمت خریداران دارای قدرت خرید تغییر جهت داده است؟
در کنار موارد فوق، پروژه بازآفرینی شهری «سنجران» نیز به زخم کهنه‌ای برای شهر تبریز تبدیل شده است. اراضی تحت تملک این پروژه که سال‌ها پیش تخریب شدند و قرار بود به نماد ساماندهی بافت فرسوده تبدیل شوند، همچنان در بلاتکلیفی کامل به حال خود رها شده‌اند. این رکود طولانی‌مدت، علاوه بر اتلاف سرمایه‌های شهری، چهره شهر را نیز مخدوش کرده است.
قرارگاه مسکن شهرداری تبریز که با هدف ساماندهی حاشیه‌نشینی در سال ۱۴۰۱ و با همراهی استانداری آذربایجان شرقی شکل گرفت، اکنون در آزمونی سرنوشت‌ساز قرار دارد. شهرداری تبریز باید شفاف‌سازی کند:
۱. لیست نهایی بهره‌برداران واحدهای در حال احداث (یاغچیان، صدرا، جوانان و…) چه کسانی هستند؟
۲. آیا قرار است با تبدیل پروژه‌های بازآفرینی به پروژه‌های تجاری و انتفاعی، صورت‌مسئله حاشیه‌نشینی همچنان باقی بماند؟
۳. با توجه به گسل‌های تبریز و خطر حوادث غیر مترقبه، آیا تداوم حاشیه‌نشینی و رها کردن بافت‌های فرسوده، تهدیدی برای جان شهروندان نیست که شهرداری تبریز باید به آن اولویت دهد؟
ساماندهی حاشیه‌نشینی نیازمند عزمی فراتر از «پروژه‌سازی» است. اگر هدف قرارگاه مسکن، درآمدزایی است، باید شفاف بیان شود؛ اما اگر ادعای ساماندهی حاشیه‌نشینی مطرح است، نباید با فروش واحدها، مردمی که باید به خانه‌های ایمن منتقل شوند، دوباره به حاشیه رانده شوند.
پایگاه «سازه خبر» به عنوان دیده‌بان تخصصی حوزه مسائل شهری، در انتظار پاسخ شفاف مدیریت شهری تبریز در خصوص این ابهامات است.
دیدگاهتان را بنویسید