بارسلونا از ۲۸ ژوئن تا ۲ ژوئیه ۲۰۲۶ میزبان بیست‌ونهمین دوره کنگره جهانی معماران (UIA World Congress of Architects) بود؛ رویدادی که هر سه سال یک‌بار توسط اتحادیه بین‌المللی معماران برگزار می‌شود و یکی از مهم‌ترین گردهمایی‌های حرفه‌ای معماری در سطح جهان به شمار می‌آید.

به گزارش سازه خبر، امسال بیش از ده هزار معمار، پژوهشگر، استاد دانشگاه و دانشجوی معماری از بیش از ۱۳۰ کشور در این رویداد حضور یافتند و درباره مهم‌ترین چالش‌های امروز و آینده معماری به گفت‌وگو پرداختند.

کنگره امسال با شعار: «Becoming: Architectures for a Planet in Transition» (شدن؛ معماری برای سیاره‌ای در حال گذار) برگزار شد؛ شعاری که نشان می‌دهد معماری دیگر تنها به طراحی ساختمان محدود نیست، بلکه در برابر بحران‌های جهانی همچون تغییرات اقلیمی، کمبود منابع، بحران مسکن، مهاجرت، نابرابری اجتماعی و تحولات فناورانه مسئولیتی گسترده‌تر بر عهده دارد.

یکی از ویژگی‌های قابل توجه این دوره، تبدیل شدن کل شهر بارسلونا به بستری برای گفتگو درباره معماری بود. برنامه‌های کنگره تنها در سالن‌های همایش برگزار نشد، بلکه نمایشگاه‌ها، نشست‌ها، بازدیدهای شهری و رویدادهای فرهنگی در نقاط مختلف شهر، از جمله مرکز همایش‌های بین‌المللی بارسلونا (CCIB)، موزه طراحی DHub و مجموعه صنعتی بازآفرینی‌شده Tres Chimeneas برگزار شد. این رویکرد تلاش داشت تا مرز میان معماری حرفه‌ای و زندگی روزمره شهروندان را کمرنگ‌تر کند.

موضوعات اصلی کنگره طیف گسترده‌ای از مسائل معاصر را دربر می‌گرفت؛ از معماری چرخه‌ای و استفاده مجدد از ساختمان‌های موجود گرفته تا نقش هوش مصنوعی در فرآیند طراحی، معماری بومی، عدالت اجتماعی، تاب‌آوری شهرها و آینده سکونت. بسیاری از سخنرانان تأکید کردند که معمار آینده باید علاوه بر توانایی طراحی، درک عمیقی از محیط زیست، فرهنگ، اقتصاد و ساختارهای اجتماعی داشته باشد.

در کنار نشست‌های تخصصی، نمایشگاه‌های متعددی نیز برگزار شد که پروژه‌ها و پژوهش‌های کشورهای مختلف را در حوزه معماری پایدار، فناوری‌های نوین و بازآفرینی شهری به نمایش گذاشتند. همچنین مدال طلای اتحادیه بین‌المللی معماران، یکی از معتبرترین افتخارات حرفه معماری، در مراسمی در کلیسای ساگرادا فامیلیا به معمار پرتغالی، ادواردو سوتو دِ مورا، اهدا شد.

برگزارکنندگان این دوره تلاش کردند فضای کنگره صرفاً به تبادل تجربه‌های حرفه‌ای محدود نماند و به بستری برای طرح پرسش‌های بنیادین درباره آینده معماری تبدیل شود؛ اینکه معماران چگونه می‌توانند در مواجهه با بحران اقلیم، کمبود مسکن، مصرف بی‌رویه منابع و تغییرات سریع فناوری، نقشی مؤثرتر در ساختن آینده ایفا کنند.

بارسلونا در سال ۲۰۲۶ همچنین عنوان «پایتخت جهانی معماری یونسکو–UIA» را در اختیار دارد؛ عنوانی که هر سه سال هم‌زمان با برگزاری کنگره جهانی معماران به شهری منتخب اعطا می‌شود. این انتخاب فرصتی فراهم کرده است تا در طول سال، برنامه‌های متعدد فرهنگی، نمایشگاه‌ها و رویدادهای معماری در سطح شهر برگزار شود و بارسلونا بیش از پیش به کانون گفت‌وگوهای جهانی معماری تبدیل شود.

کنگره جهانی معماران ۲۰۲۶ نشان داد که مسیر آینده معماری بیش از هر زمان دیگری با مفاهیمی چون پایداری، مسئولیت اجتماعی، بازآفرینی، همکاری میان‌رشته‌ای و بهره‌گیری هوشمندانه از فناوری گره خورده است؛ مسیری که احتمالاً در سال‌های پیش رو، جهت‌گیری بسیاری از پروژه‌های معماری در جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

تهیه و تنظبم:آرمیندخت نوتاش

معمار و پژوهشگر