محبوب عبداله‌پور، مدیرعامل سازمان مدیریت و مهندسی شبکه حمل‌ونقل شهرداری تبریز، میزبان سردبیر و خبرنگاران پایگاه خبری «سازه خبر» بود و در گفت‌وگویی اختصاصی با این رسانه دیجیتال، به تشریح وضعیت ترافیک کلان‌شهر تبریز، مهم‌ترین عوامل بروز و تشدید مشکلات ترافیکی، آمار تصادفات و تلفات درون‌شهری و همچنین برنامه‌ها و راهکارهای مدیریت و کاهش ترافیک پرداخت.
به گزارش سازه خبر، محبوب عبداله‌پور در ابتدای این گفت‌وگوی اختصاصی، با اشاره به ریشه‌های اصلی معضل ترافیک در تبریز اظهار داشت:یکی از مشکلات عمده ترافیک امروز تبریز، افزایش تعداد خودروها و گسترش فرهنگ راحت‌طلبی در میان شهروندان است. سال گذشته حدود ۴۰۰ هزار معامله خودرو انجام شده که آمار ارائه‌شده از سوی نیروی انتظامی حتی بیش از این رقم است.
وی افزود: به عبارت دیگر، فرهنگ راحت‌طلبی به یک رویکرد عمومی تبدیل شده و مردم حتی برای انجام کوچک‌ترین خریدهای روزمره نیز از خودروهای شخصی استفاده می‌کنند. بنابراین، همه ما باید در قبال این وضعیت احساس مسئولیت کنیم و بدانیم که مدیریت ترافیک صرفاً وظیفه شهرداری یا پلیس نیست.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: در طول پنج ماه امسال ۵۵۰۰ نفر از رانندگان فاقد گواهینامه و افراد زیر سن قانونی در تبریز به مراجع قضایی معرفی شده‌اند این مسئله علاوه بر افزایش بار ترافیکی، می‌تواند زمینه‌ساز وقوع تصادفات، از جمله تصادفات منجر به فوت شود و باید در این راستا آگاه سازی ها لازم صورت بگیرد رسانه‌ها و صداوسیما باید این مسائل را به‌صورت جدی پوشش دهند و در کنار طرح مشکلات، راهکارهای مناسب نیز ارائه کنند. باید شرایطی فراهم شود که مردم با آگاهی و اقناع، خودشان ضرورت تغییر رفتارهای ترافیکی را بپذیرند و در مسیر صحیح حرکت کنند.برای حل ترافیک به‌عنوان یک معضل شهری، همکاری و مشارکت همه دستگاه‌ها ضروری است؛ اما متأسفانه به نظر می‌رسد این موضوع هنوز دغدغه جدی بسیاری از مجموعه‌های مسئول نیست.
مدیرعامل سازمان مدیریت و مهندسی شبکه حمل‌ونقل شهرداری تبریز در ادامه صدور مجوز بدون حساب و کتاب واردات خودرو را از دیگر عوامل ایجاد ترافیک در تبریز عنوان کرد و گفت:سود حاصل از واردات خودرو به گونه ای جذاب شده است که شنیده می شود برخی کارخانه های تولیدی فعالیت خود را تعطیل کرده و به این کار روی آورده اند.
عبداله پور گفت: بهتر بود مراجع قانون‌گذاری طرحی را تصویب می‌کردند که بر اساس آن، هر شخص در ازای اسقاط یک خودرو، مجاز به واردات خودرو باشد. چنین سیاست‌هایی می‌تواند هم در جهت نوسازی ناوگان خودروها و هم در راستای ساماندهی وضعیت موجود مؤثر باشد یا اینکه هنگام شماره‌گذاری هر خودرو، سند مالکیت یا مدرک تأمین پارکینگ آن نیز مطالبه شود.
وی یکی از طرح‌های بسیار ضروری برای کنترل ترافیک تبریز را ایجاد امکان انتقال و تخلیه مسافران خطوط اتوبوسرانی در ایستگاه‌های مناسب و ادامه مسیر آنان از طریق شبکه مترو عنوان کرده و می گوید: این موضوع می‌تواند به افزایش استفاده از حمل‌ونقل عمومی و کاهش تردد خودروهای شخصی کمک کند.از سوی دیگر، اگر در هر منطقه شهر، میادین میوه و تره‌بار با نرخ‌های یکسان ایجاد شود، دیگر ضرورتی نخواهد داشت که شهروندان از مناطق مختلف برای خرید اقلام جزئی میوه و تره‌بار به بازار مرکزی تبریز مراجعه کنند. توزیع متوازن خدمات و مراکز خرید در سطح مناطق شهری، یکی از راهکارهای کاهش سفرهای غیرضروری است.
عبداله پور تاکید کرد: متأسفانه رویکرد نظام صنفی در برخی موارد با الزامات مدیریت ترافیک شهری همخوانی ندارد. برای مثال، چرا باید در یک خیابان مجوز فعالیت ۳۰ نمایشگاه خودرو صادر شود؟ یا چرا در یک معبر، ۹ واحد بناب‌کبابی و پیتزافروشی افتتاح شده است؟ چرا در منطقه ولیعصر مجوز فعالیت ۱۵۰ مدرسه غیرانتفاعی صادر شده است؟ این تعداد مجوزها بر اساس کدام استانداردها و آیین‌نامه‌ها صادر شده و آثار ترافیکی استقرار این تعداد مرکز آموزشی و فروشگاهی در یک منطقه چگونه ارزیابی شده است؟
نکته قابل تأمل این است که در بسیاری از این موارد، هیچ استعلامی از شهرداری انجام نمی‌شود. بر اساس ضوابط موجود، شهرداری در فرآیند صدور پروانه فعالیت برخی مشاغل اختیار مستقیمی ندارد؛ اما نظام صنفی هنگام صدور مجوز باید برای جلوگیری از ایجاد مشکلات ترافیکی، استعلام‌های لازم را از پلیس راهور و سازمان مدیریت و مهندسی شبکه حمل‌ونقل دریافت کند.
مدیرعامل سازمان مدیریت و مهندسی شبکه حمل‌ونقل شهرداری تبریز در پاسخ به موضوع ضرورت اجرای مبحث ۲۳ مقررات ملی ساختمان و نقش دستگاه‌های مسئول در این زمینه گفت:در خصوص مبحث ۲۳ مقررات ملی ساختمان، موارد مهمی توسط هیئت چهار نفره تصویب شده است؛ اما این موارد تاکنون در بسیاری از پروژه‌های شهری مورد توجه و اجرا قرار نگرفته‌اند. سؤال اینجاست که این ضوابط باید از چه مسیر و به چه روشی اجرایی شوند؟
وی در این باره گفت:اجرای مبحث ۲۳ مقررات ملی ساختمان بسیار مفید و ضروری است و متولی اصلی آن شهرداری است؛ با این حال، اختیار اجرای بخش‌هایی از آن به سازمان نظام مهندسی ساختمان تفویض شده است.
برای مثال، ورودی و خروجی هر کاربری باید متناسب با ظرفیت و شرایط معابر شهری طراحی شود. همچنین باید مشخص شود که تعداد سفرهای جذب‌شده توسط هر کاربری چه تأثیری بر شریان اصلی و شبکه معابر اطراف آن خواهد داشت.
مدیرعامل سازمان مدیریت و مهندسی شبکه حمل‌ونقل شهرداری تبریز گفت: بر اساس مطالعات عارضه‌سنجی صورت گرفته، در محدوده خیابان ارتش باید پارکینگی با ظرفیت ۸۰۰۰ خودرو احداث شود که از این تعداد، شهرداری تاکنون ۱۵۰۰ واحد پارکینگ را احداث کرده است. مابقی ظرفیت مورد نیاز نیز باید از سوی خود نظام صنفی و صاحبان مشاغل پیش‌بینی و احداث شود.در زمینه عارضه‌سنجی پروژه‌ها، سازمان ترافیک با انجام مطالعات تخصصی و برگزاری جلسات با اداره کل راه و شهرسازی، نتایج و پیشنهادهای کارشناسی را به مشاور طرح تفصیلی ارائه می‌کند. در این مطالعات مشخص می‌شود که برای هر نوع کاربری در نقاط مختلف شهر، چه تعداد پارکینگ مورد نیاز است. سپس این الزامات به ضوابط طرح تفصیلی تبدیل می‌شوند تا مبنای تصمیم‌گیری و صدور مجوزهای بعدی قرار گیرند.
وی افرود: متأسفانه در نظام فنی کشور، حوزه شهرسازی و مطالعات مرتبط با آن به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است. در حالی که باید پیش از هرگونه توسعه شهری، مطالعات اجتماعی، حمل‌ونقل و ترافیک انجام شود و سپس بر اساس نتایج این مطالعات، توسعه صورت گیرد.
عبداله‌پور درباره آخرین وضعیت طرح جامع ترافیک تبریز نیز توضیح داد:طرح جامع ترافیک تبریز اکنون در مرحله ارائه روش‌ها و راهکارها قرار دارد و مراحل قبلی آن در شورای عالی ترافیک کشور به تصویب رسیده است.در مرحله فعلی، راهکارهای پیشنهادی تا پایان ماه جاری توسط مجموعه ما بررسی می‌شوند. سپس مجوز همتا اخذ شده و این راهکارها در جلسات متعدد با حضور مدیران فعلی و سابق و همچنین پلیس راهور مورد بررسی و نظرسنجی قرار می‌گیرند.در صورت نیاز، راهکارهای بومی و متناسب با شرایط خاص تبریز نیز ارائه خواهد شد. در نهایت، هر راهکاری که خروجی قابل قبول‌تری داشته باشد، به‌عنوان راهکار اصلی انتخاب و مبنای اقدامات اجرایی قرار خواهد گرفت.
در ادامه این گفت‌وگو، مدیرعامل سازمان مدیریت و مهندسی شبکه حمل‌ونقل شهرداری تبریز در پاسخ به این پرسش که مهم‌ترین مشکلات ترافیکی تبریز به‌صورت مشخص کدام‌اند، اظهار کرد: پارک دوبله و سرعت غیرمجاز از مهم‌ترین مشکلات ترافیکی شهر هستند. البته در کنار این دو عامل، رانندگی بدون گواهینامه و رانندگی افراد زیر سن قانونی نیز از مسائل بسیار جدی و نگران‌کننده محسوب می‌شود.
از نظر آمار تصادفات فوتی نیز در شش‌ماهه سال ۱۴۰۴ تعداد ۷۳ نفر و در شش‌ماهه سال ۱۴۰۵ تعداد ۶۵ نفر در اثر تصادفات جان خود را از دست داده‌اند.در شهریورماه سال جاری، در بزرگراه پاسداران شاهد افزایش بسیار نگران‌کننده آمار فوتی‌های ناشی از تصادفات بودیم. تنها در طول پنج ماه، دوربین‌های نظارتی در این محدوده ۵۶ هزار تخلف حادثه‌ساز را ثبت کرده‌اند که در پی آن، ۲۴۳ دستگاه خودرو توقیف شده است. همچنین در همین مسیر، ۸۳۶ راننده فاقد گواهینامه شناسایی و توقیف شده‌اند.این آمارها نشان می‌دهد که همه دستگاه‌ها باید نسبت به این موضوع احساس مسئولیت کنند و برای مقابله با تخلفات حادثه‌ساز وارد عمل شوند.
وی تاکید کرد: یکی از مسائل قابل تأمل این است که در نظام بیمه‌ای موجود، میان رانندگانی که به قوانین پایبند هستند و رانندگانی که به‌طور مکرر مرتکب تخلفات پرخطر می‌شوند، تمایز مؤثری در پرداخت حق بیمه اعمال نمی‌شود.از سوی دیگر، مبلغ جرایم رانندگی در مقایسه با تخلفاتی که مستقیماً جان و سلامت دیگران را به خطر می‌اندازند، به اندازه کافی چشمگیر و بازدارنده نیست.
در کشورهای پیشرفته، مبالغ جریمه‌ها بیشتر است و حق بیمه خودرو نیز متناسب با تخلفات راننده به‌صورت تصاعدی افزایش می‌یابد. همچنین پس از سه تخلف حادثه‌ساز، گواهینامه راننده باطل می‌شود؛ اما متأسفانه در کشور ما برخوردها به اندازه کافی بازدارنده نیستند.
مدیرعامل سازمان مدیریت و مهندسی شبکه حمل‌ونقل شهرداری تبریز در ادامه، با مقایسه وضعیت تصادفات و تلفات جانی این شهر با کلان‌شهرهای هم‌تراز، به بهبود نسبی شاخص‌های ایمنی اشاره کرد و گفت:در مقایسه با کلان‌شهرهای هم‌سطح تبریز، آمار این شهر طی یکی دو سال اخیر وضعیت بهتری داشته است. با احتساب ۶۵ نفر فوتی ثبت‌شده در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵، امیدواریم با ادامه روند موجود، تا پایان سال تعداد فوتی‌ها به ۱۵ نفر برسد؛ این در حالی است که تعداد خودروهای شهر نیز حدود ۷۰ هزار دستگاه افزایش یافته است.این کاهش آمار فوتی‌ها نتیجه مجموعه‌ای از اقدامات از جمله اصلاحات هندسی معابر، توسعه دوربین‌های نظارتی، آشکارسازی سرعت‌گاه‌ها و اجرای طرح‌های اصلاحی در نقاط حادثه‌خیز بوده است.
وی اضافه کرد: سال گذشته وزارت کشور اصلاح ۶۵ نقطه حادثه‌خیز را به شهرداری تبریز ابلاغ کرده بود که تاکنون ۸۰ درصد این نقاط اصلاح شده و برای مابقی نیز راهکارهای اجرایی ارائه شده است و تا پاین سال اصلاح می شوند علاوه بر این برای شناسایی دقیق‌تر محل وقوع تصادفات و تعیین فراوانی حوادث در خیابان های تبریز، نرم‌افزاری راه‌اندازی کرده‌ایم تا پلیس هنگام صدور جریمه برای خودروها، موقعیت مکانی تخلف را به‌صورت GPS برای سازمان ارسال کند. از طریق این اطلاعات می‌توان فراوانی تصادفات از نظر جرحی و خسارتی را در نقاط مختلف شهر مشخص کرد و تصمیمات اصلاحی را بر اساس داده‌های دقیق اتخاذ کرد.
عبداله‌پور در بخش دیگری از این گفت‌وگوی اختصاصی با سازه خبر، با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه هوشمندسازی شبکه حمل‌ونقل تبریز اظهار کرد:در زمینه هوشمندسازی اقدامات گسترده‌ای انجام داده‌ایم. برای نمونه، چراغ راهنمایی در بلوار ۲۹ بهمن به‌صورت هوشمند فعالیت می‌کند. در این سیستم، تعداد دوربین‌ها میزان صف ترافیک در هر چهار طرف تقاطع را شمارش می‌کنند و بر اساس حجم ترافیک، زمان‌بندی چراغ‌ها به‌صورت هوشمند تنظیم می‌شود.با توجه به موفقیت‌آمیز بودن این طرح، برنامه‌ریزی کرده‌ایم تا پایان سال، تقاطع‌ها و معابر هدف به دوربین‌های هوشمند مجهز شوند.در حال حاضر، تبریز ۲۰۰ تقاطع دارد که از این تعداد، ۱۲۰ تقاطع مجهز به چراغ راهنمایی هستند. برای تمامی این ۱۲۰ چراغ راهنمایی، تجهیزات UPS و باتری تهیه شده است و تا یک ماه آینده، همه آن‌ها به سیستم برق پشتیبان مجهز خواهند شد.
وی افزود: همچنین تا پایان سال، دوربین‌های تقاطع‌ها به سامانه هوش مصنوعی مجهز می‌شوند تا وضعیت ترافیک را تحلیل کرده و بر اساس اطلاعات دریافتی، زمان‌بندی چراغ‌ها را به‌صورت هوشمند انجام دهند. در حال حاضر، خرید تجهیزات سخت‌افزاری مورد نیاز این طرح در دست اقدام است.نرم‌افزار مربوط به این سامانه به‌گونه‌ای طراحی شده است که حتی بدون نیاز به اینترنت نیز قابلیت فعالیت داشته باشد. این ویژگی از نظر پایداری و استمرار عملکرد سامانه در شرایط مختلف اهمیت زیادی دارد.
عبداله‌پور در بخش پایانی این گفت‌وگوی اختصاصی با سازه خبر، با ارائه آماری از سهم وسایل نقلیه مختلف در سفرهای روزانه شهروندان تبریز، اظهار کرد:
بر اساس آمارهای موجود، سهم وسایل نقلیه مختلف در جابه‌جایی و انجام سفرهای شهری در کلان‌شهر تبریز به شرح زیر است:
- مترو: ۳ درصد
- اتوبوس: ۱۰ درصد
- خودروهای شخصی: ۵۴ درصد
- موتورسیکلت و وانت: ۳ درصد
- تاکسی، تاکسی‌های اینترنتی، سرویس‌ها و اسنپ:30 دردصد
همچنین نرخ متوسط سفر روزانه هر شهروند تبریزی 1.98 سفر است. جمعیت شهر حدود 1.8 میلیون نفر و مجموع سفرهای روزانه نیز حدود 3.5 میلیون سفر برآورد می‌شود.به عبارت دیگر، هر شهروند تبریزی به‌طور متوسط روزانه ۱/۹۲ سفر انجام می‌دهد.از سوی دیگر، بررسی ترکیب سرنشینان خودروهای سواری شخصی نشان می‌دهد که ۵۶ درصد این خودروها به‌صورت تک‌سرنشین، ۳۲ درصد به‌صورت دو سرنشین و ۱۲ درصد با سه سرنشین یا بیشتر در سطح شهر تردد می‌کنند.
مدیرعامل سازمان مدیریت و مهندسی شبکه حمل‌ونقل شهرداری تبریز تاکید کرد: این آمار به‌خوبی نشان می‌دهد که سهم بالای خودروهای شخصی، به‌ویژه خودروهای تک‌سرنشین، یکی از موضوعات مهم در مدیریت ترافیک تبریز است و توسعه حمل‌ونقل عمومی، اصلاح الگوی سفرهای شهری، توزیع متوازن خدمات در مناطق مختلف و فرهنگ‌سازی برای کاهش استفاده غیرضروری از خودروهای شخصی باید به‌صورت هم‌زمان دنبال شوند.
گفتگو و تنظیم:
سید حسین هاشمی
حمیدپورعبداله
عکس:
سولماز نوری
دیدگاهتان را بنویسید